Podczas dzisiejszego briefingu prasowego w Grudziądzu poseł Marcin Skonieczka przedstawił rozwiązania, które mają pomóc gminom w sprawnym wdrożeniu reformy planowania przestrzennego. Przyjęcie planów ogólnych ma ograniczyć chaos przestrzenny, a nowe przepisy zaproponowane przez posłów mają usprawnić procedury i odciążyć samorządy zalane wnioskami o warunki zabudowy. O skali tego problemu mówił również Andrzej Rodziewicz, wójt gminy Grudziądz.
Reforma z 2003 roku, która miała uporządkować system planowania, okazała się nieskuteczna. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obejmują dziś tylko ok. jedną trzecią powierzchni kraju. Na pozostałych obszarach inwestycje realizowane są głównie na podstawie decyzji o warunkach zabudowy (WZ), co utrwala i pogłębia chaos przestrzenny. Polska Akademia Nauk szacuje, że jego roczne koszty sięgają 83 mld zł – podkreślił poseł Skonieczka.
Nowa reforma zakłada wprowadzenie planów ogólnych – dokumentów prawa miejscowego, które mają zastąpić dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Po uchwaleniu planu ogólnego znacznie ograniczone zostanie wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, a ponadto będą one musiały być zgodne z jego zapisami.
– Zmiana ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to jedno z najważniejszych przedsięwzięć legislacyjnych ostatnich lat. Reforma wprowadza nowe narzędzia, w tym obowiązek sporządzenia planów ogólnych. Te zmiany mają poprawić jakość ładu przestrzennego i ograniczyć zabudowę tam, gdzie nie jest ona potrzebna – przekonywał wójt Andrzej Rodziewicz.
Gminy mają czas na opracowanie i przyjęcie planów ogólnych do 30 czerwca 2026 roku, jednak zgłaszają poważne trudności. Projekty planów trzeba uzgodnić z ponad dwudziestoma instytucjami, co znacząco wydłuża i komplikuje proces. Ponadto decyzje WZ wydane do 31 grudnia 2025 r. miały być ważne bezterminowo, a te wydane po 1 stycznia 2026 r. – tylko przez 5 lat. W efekcie mieszkańcy, chcąc zabezpieczyć swoje interesy, masowo ruszyli do urzędów po WZ. Skokowy wzrost liczby wniosków sparaliżował pracę wielu gmin i groził nakładaniem na nie kar za opóźnienia.
Potwierdził to w swoim wystąpieniu wójt Rodziewicz. Poinformował, że w Urzędzie Gminy Grudziądz w tym roku złożono trzy razy więcej wniosków o wydanie WZ niż w latach poprzednich.
– Dostrzegliśmy te problemy i przygotowaliśmy projekt ustawy, który realnie odciąży gminy i zabezpiecza interesy mieszkańców. Ustawa została przygotowana przez posłów koalicji 15 października. Miałem przyjemność brać udział w pracach zespołu, który te rozwiązania wypracował. Nasza ustawa została przyjęta przez Sejm, Senat nie wniósł żadnych poprawek, a 28 listopada podpisał ją prezydent – mówił poseł Skonieczka.
Poseł omówił cztery najważniejsze zmiany wprowadzone przyjętą ustawą:
- Zastąpienie uzgodnień projektu planu ogólnego opiniami, co znacząco skróci procedury. Obowiązek uzgodnień pozostaje jedynie dla RDOŚ, Wód Polskich i CPK.
- Przerwanie biegu terminów wydawania WZ do końca 2026 r., aby gminy nie płaciły kar za opóźnienia.
- Bezterminową ważność WZ wydanych w postępowaniach wszczętych przed 16 października 2025 r.
- Możliwość uchylania części planu ogólnego przez wojewodę, bez konieczności unieważniania całego dokumentu.
– Reforma planowania przestrzennego jest konieczna. Musimy zacząć skutecznie ograniczać chaos przestrzenny, który od lat kosztuje nas miliardy. Musi być ona jednak wykonalna. Te nowe rozwiązania to zapewniają i sprawią, że gminy będą mogły skoncentrować się na przygotowaniu dobrych planów ogólnych – podsumował poseł Skonieczka.
Wójt Andrzej Rodziewicz podziękował za przyjęte w Sejmie ułatwienia dla gmin. Zwrócił uwagę, że są one korzystne także dla mieszkańców, którzy złożyli wnioski o wydanie WZ. – Zdajemy sobie sprawę z obaw części mieszkańców gminy Grudziądz, zwłaszcza w kontekście wydania decyzji o warunkach zabudowy. Gmina Grudziądz dokłada wszelkich starań, aby wnioski zostały rozpatrzone jak najszybciej i zgodnie z obowiązującymi przepisami – zapewnił wójt Rodziewicz.
